top of page

Kambur balinaların şarkıları insan konuşmasına benziyor

Istanbul AI
11 Şub 2025
1 dakikada okunur

Bilim insanları, kambur balinaların söylediği şarkıların insan dillerine çarpıcı bir benzerlik gösterdiğini keşfetti. Eş bulma amacı taşıdığı düşünülen bu şarkıları sadece erkek balinalar söylüyor. Şarkılar uzun ve ayrıntılı olup, belirli sesler kalıplar halinde tekrar ediyor. Araştırmalar, kambur balinaların şarkılarının zaman içinde yavaş yavaş değiştiğini gösteriyor. Yeni ses kalıpları eklenirken, eski melodiler zamanla ortadan kayboluyor. Ancak bu öğrenme sürecinin nasıl gerçekleştiği bilinmiyordu. Bu gizemi çözmek isteyen uluslararası bir araştırma ekibi, Büyük Okyanus’taki Yeni Kaledonya çevresinde 8 yıl boyunca kaydedilen balina şarkılarını inceledi. İlk olarak, şarkılardaki sesleri harflerle kodlayarak analiz etmeye başladılar. Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, araştırmacılar şarkılarda belirli seslerin belirli kalıplarla tekrar ettiğini tespit etti. Ekip, balinaların bu şarkıları öğrenme sürecini anlamak için bebeklerin kelime öğrenme yöntemini inceledi. Bebekler, çevrelerinde duydukları konuşmalarda kelimeler arasındaki sınırları fark etmeye çalışır. Araştırmacılar, kambur balinaların da benzer bir öğrenme yöntemi kullandığını keşfetti. Bilim insanları, analiz ettikleri şarkılarda sık sık birbirini takip eden sesleri kelime benzeri alt gruplara ayırdı. Ekip, balina şarkılarının insan dilinde geçerli olan Zipf yasasına uyduğunu gösterdi. Araştırma ekibinden Simon Kirby, bu keşfi "Grafiğin ortaya çıktığı anı asla unutmayacağım. İnsan dilinde gördüğümüz tipik bir grafikle tamamen aynıydı" sözleriyle anlattı. Bu bulgular, kambur balinaların şarkılarının karmaşık anlamlar taşıdığı anlamına gelmese de, onları öğrenme süreçlerinin bebeklerle benzer olduğunu gösteriyor. Başka bir araştırma, 16 yunus ve balina türünün 11'inde, insan dillerinde geçerli olan Menzerath yasasının izlerini ortaya çıkardı. Bu yasa, uzun cümlelerin daha kısa kelimelerden oluştuğunu öne sürüyor. Ayrıca Zipf yasasının 5 türden ikisinde de geçerli olduğu belirlendi. Araştırmacılardan Mason Youngblood, "Çalışmalarımız birlikte ele alındığında, kambur balina şarkılarının daha verimli ve öğrenmesi kolay bir şekilde evrimleştiğini gösteriyor" dedi.


Yorumlar


bottom of page